SSLC परीक्षा: हमखास विचारले जातील असे प्रश्न व उत्तरे (मराठी प्रथम भाषा)
दहावीची (SSLC) बोर्ड परीक्षा ही विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक जीवनातील एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा असतो. या परीक्षेत उत्तम गुण मिळवण्यासाठी केवळ पाठांतर पुरेसे नसून, परीक्षेचे स्वरूप आणि प्रश्नांची पद्धत समजून घेणे आवश्यक असते. याच उद्देशाने,आम्ही ही पोस्ट घेऊन आलो आहोत,जो 2017 ते 2025 या वर्षांमधील मागील प्रश्नपत्रिकांच्या सखोल विश्लेषणावर आधारित आहे.
‘LBA मराठी प्रश्नपेढी’ या विश्वसनीय स्रोताचा संदर्भ वापरून, परीक्षेत वारंवार विचारले जाणारे (Most Repeated) आणि अत्यंत महत्त्वाचे प्रश्न संकलित केले आहेत.
या पोस्टमध्ये तुम्हाला काय मिळेल?
१. गद्य विभाग (Prose Section):
‘अनंतशक्ती परमेश्वरू’, ‘वसईचा वेढा’, ‘विद्यार्थ्यांनो जागृत व्हा!’ यांसारख्या महत्त्वाच्या पाठांमधील पात्रे, घटना आणि मूल्यांवर आधारित प्रश्नांची उत्तरे.
- उदाहरण: डॉ. आंबेडकरांच्या मते ‘शील’ का महत्त्वाचे आहे? किंवा चक्रधर स्वामींच्या तत्त्वज्ञानावरील प्रश्न.
२. पद्य विभाग (Poetry Section):
कवितेचा भावार्थ, कवींचा परिचय आणि ओळींचा संदर्भ स्पष्ट करणे. ‘पैल तो गे काऊ कोकताहे’ पासून ते ‘पृथ्वीचे प्रेमगीत’ पर्यंतच्या सर्व महत्त्वाच्या कवितांचा समावेश.
- उदाहरण: पृथ्वीला धुळीचे भूषण का वाटते?
३. व्याकरण आणि भाषाभ्यास:
रूपक, उपमा यांसारखे अलंकार, शब्दसिद्धी, वाक्प्रचार आणि त्यांचे अर्थ यांवर मागील ८ वर्षांत विचारले गेलेले प्रश्न.
४. लेखकांचा परिचय व साहित्य प्रकार:
चि. वि. जोशी, ग. दि. माडगूळकर यांसारख्या नामवंत लेखकांचे साहित्य प्रकार आणि त्यांच्या लोकप्रिय पात्रांची माहिती.
- वर्षनिहाय वर्गीकरण: प्रत्येक प्रश्नासोबत तो कोणत्या वर्षी (उदा. २०१९, २०२२, २०२४) विचारला गेला होता, याचा उल्लेख आहे.
- LBA संदर्भ: कर्नाटक SSLC बोर्डाच्या अभ्यासक्रमाशी सुसंगत अशी ‘LBA मराठी प्रश्नपेढी’ वापरल्यामुळे माहितीची अचूकता खात्रीशीर आहे.
- स्मार्ट अभ्यासाची गुरुकिल्ली: कमी वेळात संपूर्ण अभ्यासक्रमाची उजळणी करण्यासाठी हा प्रश्नसंच ‘फाऊंडेशन’ म्हणून काम करतो.
संदर्भ – LBA मराठी प्रश्नपेढी 2025-26
SSLC मराठी (प्रथम भाषा)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचे संकलन (२०१७ – २०२५)
अभ्यासाचे महत्त्व (उतारा)
मराठी भाषा ही केवळ संवादाचे माध्यम नसून ती आपल्या संस्कृतीचा आरसा आहे. संत साहित्यापासून आधुनिक विनोदी कथांपर्यंत मराठी साहित्याचा आवाका प्रचंड आहे. परीक्षेच्या दृष्टीने अभ्यास करताना पाठांचे मूल्य आणि लेखकांचा दृष्टिकोन समजून घेणे महत्त्वाचे असते. मागील वर्षांच्या प्रश्नांचा सराव आपल्याला आत्मविश्वासाने परीक्षेला सामोरे जाण्यास मदत करतो.
काव्यामृत (कविता)
तिच्या अक्षरांच्या ओळी, साहित्याची ही जोड.
ज्ञानेश्वरांच्या ओवीत, नामदेवांच्या कीर्तनात,
मराठीचा गंध दरवळे, प्रत्येक भारतीयांच्या मनात.”
प्रश्न: महानुभाव पंथाचे संस्थापक कोण? (२०२२)
प्रश्न: “अनंतशक्ती परमेश्वरू” या पाठाचे मूल्य काय? (२०१९)
प्रश्न: पोट पाहणाऱ्यास हत्ती कसा वाटला? (२०१९)
प्रश्न: वसईवर कोणाचा अंमल होता? (२०१७)
प्रश्न: किल्ल्यात खंडोजी माणकरांनी कोणते कार्य केले? (२०१९)
प्रश्न: आंबेडकरांचे तिसरे दैवत कोणते? (२० २०२२)
प्रश्न: अलंकार ओळखा: ‘विद्या हे शस्त्र आहे.’
प्रश्न: चि. वि. जोशी यांनी लोकप्रिय केलेले मानसपुत्र कोणते?
प्रश्न: बेळगावच्या काँग्रेस अधिवेशनाचे अध्यक्ष कोण होते? (२०२२)
प्रश्न: ‘पैल तो गे काऊ कोकताहे’ या कवितेत कोणत्या पक्षाला माहेरचा दूत मानले आहे?
प्रश्न: रुक्मिणीच्या गुरूचे नाव काय? (२०१७, २०२३)
प्रश्न: ‘पाहुणे’ ही कविता कोणत्या काव्यसंग्रहातून घेतली आहे?
प्रश्न: डॉ. आंबेडकरांच्या मते शिक्षणापेक्षा अधिक महत्त्व कशाला आहे?
प्रश्न: ‘नेनंता गुराखी’ या कवितेचे कवी कोण आहेत?
निष्कर्ष:
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवणे म्हणजे यशाच्या तिजोरीची योग्य चावी शोधण्यासारखे आहे. हा ब्लॉग वाचून आणि या प्रश्नांचा सराव करून विद्यार्थी आपला आत्मविश्वास वाढवू शकतात आणि मराठी विषयात पैकीच्या पैकी गुण मिळवण्याचे स्वप्न पूर्ण करू शकतात.
