LBA 7th SS 15.सामाजिक आणि धार्मिक सुधारणा 16.भारताचे पहिले स्वातंत्र्ययुद्ध (1857-1858) 22.न्यायांग

पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका

इयत्ता – 7वी

विषय – समाज विज्ञान

गुण – 20

LBA आधारित नमुना प्रश्नपत्रिका

15.सामाजिक आणि धार्मिक सुधारणा

16.भारताचे पहिले स्वातंत्र्ययुद्ध (1857-1858)

22.न्यायांग

Model Answer Key (उत्तरपत्रिका)

प्रश्न १. योग्य पर्याय निवडा (४ गुण)

1. ब) महात्मा ज्योतिराव फुले
2. क) बहादूर शाह दुसरा
3. क) ६५ वर्षे
4. ड) यापैकी नाही

प्रश्न २. (अ) रिकाम्या जागा (२ गुण)

1. नवी दिल्ली
2. गाय (गाय आणि डुकराची चरबी)

प्रश्न २. (ब) जोड्या जुळवा (२ गुण)

1. आर्य समाज -> ब) स्वामी दयानंद सरस्वती
2. कानपूर -> अ) नाना साहेब

प्रश्न ३. एका वाक्यात उत्तरे (३ गुण)

1. मंगल पांडे हे १८५७ मध्ये ब्रिटिशांविरुद्ध बंड करणारे पहिले भारतीय शिपाई होते.
2. सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांची नियुक्ती राष्ट्रपती करतात.
3. लोक अदालत (लोक न्यायालय) तडजोडीद्वारे वाद जलद आणि कमी खर्चात सोडवते.

प्रश्न ४. २-३ वाक्यात उत्तरे (४ गुण)

1. प्रार्थना समाजाचे नेते: डॉ. आत्माराम पांडुरंग, न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे, रा. गो. भांडारकर आणि एन. जी. चंदावरकर हे प्रमुख नेते होते.
2. कनिष्ठ न्यायालयाचे प्रकार:
   • दिवाणी न्यायालये (Civil Courts): मालमत्ता, पैसे आणि करारांशी संबंधित वाद हाताळतात.
   • फौजदारी न्यायालये (Criminal Courts): खून, चोरी, दरोडा इत्यादी गुन्ह्यांशी संबंधित प्रकरणे हाताळतात.

प्रश्न ५. ४-५ वाक्यात उत्तरे (५ गुण)

1. १८५७ च्या उठावाचे तात्काळ कारण:
   • ब्रिटिशांनी सैन्यात ‘एनफिल्ड’ या नवीन प्रकारच्या रायफल्स आणल्या होत्या.
   • या रायफल्सच्या काडतुसांना गाय आणि डुकराची चरबी लावली आहे अशी बातमी पसरली.
   • ही काडतुसे वापरण्यापूर्वी ती तोंडाने तोडावी लागत असत, ज्यामुळे हिंदू आणि मुस्लिम सैनिकांच्या धार्मिक भावना दुखावल्या गेल्या. यामुळे शिपायांमध्ये असंतोष निर्माण होऊन उठाव झाला.
2. सावित्रीबाई फुले यांचे योगदान:
   • त्यांनी त्यांचे पती महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या मदतीने पुण्यात मुलींसाठी पहिली शाळा सुरू केली.
   • त्यांनी शाळेत पहिली महिला शिक्षिका म्हणून काम केले.
   • विधवांच्या कल्याणासाठी त्यांनी पुनर्वसन केंद्रे चालवली आणि स्त्रीभ्रूणहत्या रोखण्यासाठी प्रयत्न केले.